Nota Sejarah Tingkatan 4 — Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957

Nota ringkas Sejarah SPM Tingkatan 4 — Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957. Konsep penting, tips peperiksaan dan istilah KSSM.

Rundingan kemerdekaan berlangsung di **Lancaster House, London (18 Jan–6 Feb 1956)**. **Suruhanjaya Reid** dibentuk untuk merangka perlembagaan merdeka berdasarkan 131 memorandum. Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 diluluskan dan berkuat kuasa pada **31 Ogos 1957** — mengandungi Sistem Demokrasi Berparlimen, kedudukan YDP Agong, kewarganegaraan, kedudukan istimewa Melayu, dan agama Islam.

Rundingan Kemerdekaan di London

Rombongan kemerdekaan diketuai **Tunku Abdul Rahman** — bertolak dari Pelabuhan Tanjung Pagar dengan kapal M.V. Asia, singgah Karachi
Rundingan di **Lancaster House, London** dari **18 Januari hingga 6 Februari 1956**
Wakil Raja-raja Melayu: Menteri Besar Perak, Selangor, Johor, Kelantan
Wakil Perikatan: Tunku Abdul Rahman, Dato' Abdul Razak, H.S. Lee, Dr. Ismail Abdul Rahman
**Perjanjian Kemerdekaan Tanah Melayu** ditandatangani **8 Februari 1956** — British bersetuju memberikan kemerdekaan
Tarikh merdeka ditetapkan **31 Ogos 1957** selepas Tunku mendapat pandangan ulama **Sheikh Abdullah Fahim**
Sambutan pengumuman kemerdekaan di **Padang Banda Hilir, Melaka** pada 20 Februari 1956 — lebih 100 ribu orang hadir

Suruhanjaya Perlembagaan (Suruhanjaya Reid)

Suruhanjaya dibentuk **8 Mac 1956** selepas persetujuan Raja-raja Melayu — memulakan tugas Jun 1956
Dipengerusikan **Lord Reid** (Britain) — ahli lain: Sir William Ivor Jennings (Britain), Sir William McKell (Australia), Hakim B. Malik (India), Hakim Abdul Hamid (Pakistan)
Mengadakan **118 perjumpaan** dari Jun hingga Oktober 1956
Menerima **131 memorandum** daripada Raja-raja Melayu, parti politik, badan awam dan perseorangan
**Terma Rujukan**: merangka perlembagaan demokrasi berparlimen, kerajaan pusat yang kuat, kedudukan Raja-raja Melayu, jawatan Yang di-Pertuan Agong, kewarganegaraan

Langkah Penggubalan Perlembagaan

**Memorandum Raja-raja Melayu**: Yang di-Pertuan Agong dipilih mengikut kekananan, tempoh 5 tahun; lindungi kedudukan istimewa Melayu
**Memorandum Perikatan**: Testament Amanah Politik Perikatan — ada perbezaan pendapat dalam UMNO tentang jus soli
Draf perlembagaan mengandungi: sistem persekutuan, kewarganegaraan jus soli, kedudukan istimewa Melayu, Raja Berperlembagaan, parlimen dua dewan
**9 Mei 1957**: Tunku, Razak, Ong Yoke Lin dan V.T. Sambanthan ke London semula untuk pindaan terakhir
Draf diluluskan MPP pada **15 Ogos 1957** — berkuat kuasa **31 Ogos 1957**

Kandungan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu (5 Ogos 1957)

**Sistem Demokrasi Berparlimen** — Parlimen dua dewan: Dewan Rakyat dan Dewan Negara
**Yang di-Pertuan Agong** — dipilih daripada kalangan Raja-raja Melayu setiap 5 tahun mengikut kekananan
**Kewarganegaraan**: jus soli (lahir di PTM selepas merdeka), pendaftaran dan naturalisasi
**Kedudukan istimewa orang Melayu** diiktiraf dan dilindungi; kepentingan sah kaum lain juga dijaga
**Agama Islam** sebagai agama rasmi persekutuan; agama lain bebas diamalkan
**Bahasa Melayu** sebagai bahasa rasmi; bahasa Inggeris boleh digunakan dalam tempoh tertentu

Contoh soalan

Jelaskan peranan Suruhanjaya Reid dalam merangka Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957.

Suruhanjaya Reid **menerima 131 memorandum** daripada pelbagai pihak — Raja-raja Melayu, parti politik, badan awam
Mengadakan **118 perjumpaan** dari Jun hingga Oktober 1956 untuk membincangkan pelbagai isu
Merangka **draf perlembagaan** yang merangkumi sistem persekutuan, kewarganegaraan, kedudukan Melayu dan Yang di-Pertuan Agong
Menyelaraskan kepentingan pelbagai kaum melalui prinsip **tolak ansur dan muafakat**
Draf akhir diluluskan MPP 15 Ogos 1957 dan **berkuat kuasa 31 Ogos 1957** sebagai perlembagaan negara merdeka

Contoh soalan

Huraikan kandungan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1957.

**Sistem Demokrasi Berparlimen** — parlimen dua dewan, pilihanraya bebas, kerajaan bertukar secara aman
**Yang di-Pertuan Agong** dipilih daripada Raja-raja Melayu setiap 5 tahun — Ketua Negara dan penjamin perlembagaan
**Kewarganegaraan jus soli** — sesiapa lahir di PTM selepas merdeka secara automatik menjadi warganegara
**Kedudukan istimewa orang Melayu** — perizaban dalam pentadbiran, biasiswa, lesen perniagaan; kepentingan sah kaum lain dijaga
**Islam** sebagai agama rasmi; agama lain bebas diamalkan
**Bahasa Melayu** sebagai bahasa kebangsaan; bahasa Inggeris boleh digunakan sebagai bahasa rasmi selama 10 tahun selepas merdeka

Rundingan London: **18 Jan–6 Feb 1956** (bukan 1957)
Perjanjian Kemerdekaan ditandatangani: **8 Februari 1956** (bukan semasa rundingan berlangsung)
Perlembagaan diluluskan MPP: **15 Ogos 1957**; berkuat kuasa: **31 Ogos 1957**
Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu ditandatangani: **5 Ogos 1957**
Lord Reid = Pengerusi (bukan ahli biasa)
Suruhanjaya terdiri daripada 5 orang — bukan semua dari Britain (ada Australia, India, Pakistan)
118 perjumpaan bukan 131 memorandum — 131 itu bilangan memorandum yang diterima

Hafal angka penting: 131 memorandum, 118 perjumpaan, 5 anggota Suruhanjaya Reid
Perjanjian Kemerdekaan (8 Feb 1956) ≠ Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu (5 Ogos 1957) — dua perjanjian berbeza
Kandungan Perjanjian PTM: YDP Agong, Demokrasi Berparlimen, kewarganegaraan jus soli, kedudukan istimewa Melayu, Islam, bahasa Melayu
Urutan: London (Jan-Feb 1956) → Suruhanjaya Reid (Jun-Okt 1956) → Draf (1957) → Luluskan 15 Ogos → Merdeka 31 Ogos 1957

Jus Soli: Prinsip kewarganegaraan berdasarkan tempat lahir — sesiapa lahir di PTM selepas merdeka menjadi warganegara
Lancaster House: Tempat rundingan kemerdekaan antara wakil PTM dengan British pada 18 Januari–6 Februari 1956
Suruhanjaya Reid: Suruhanjaya Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu yang dipengerusikan Lord Reid — merangka perlembagaan merdeka 1956
Yang di-Pertuan Agong: Ketua Negara Persekutuan Tanah Melayu yang dipilih daripada Raja-raja Melayu setiap 5 tahun mengikut kekananan
Perjanjian Kemerdekaan: Perjanjian yang ditandatangani 8 Februari 1956 — British bersetuju memberikan kemerdekaan kepada PTM
Perlembagaan Persekutuan: Undang-undang tertinggi negara yang berkuat kuasa 31 Ogos 1957 — mengandungi hak asasi, kewarganegaraan, struktur kerajaan